خبرگزاری فارس_تبریز: علیاصغر عباسزاده، مدیرکل گمرک تبریز و ناظر گمرکات آذربایجانشرقی امروز در گفتوگو با خبرنگاران در گمرک تبریز اظهار کرد: در چهار ماه نخست امسال، یک میلیون و ۱۲۴ هزار تن کالا به ارزش ۵۹۶ میلیون دلار از گمرکات آذربایجانشرقی صادر شد؛ رقمی که از رشد قابل توجه تجارت خارجی استان حکایت دارد.وی افزود: گمرک تبریز همچنان در صدر صادرات استان قرار دارد و ۴۳ درصد صادرات وزنی و ۶۶ درصد صادرات ارزشی استان از این گمرک انجام شده است.اما در میان کالاهای صادراتی، مس و مصنوعات مسی بیش از همه جلب توجه میکند؛ صادرات این کالا از نظر وزنی ۳۲۸ درصد و از نظر ارزشی ۴۷۳ درصد افزایش یافته است.عباسزاده بیان داشت: قیر نیز دیگر کالای مهم صادراتی استان بوده که صادرات آن از نظر وزن ۳۶ درصد و از نظر ارزش ۱۷ درصد رشد داشته است. هفت بازار منطقهای، مقصد کالاهای تبریزترکیه، عراق، ارمنستان، افغانستان، گرجستان، پاکستان و جمهوری آذربایجان همچنان مهمترین بازارهای صادراتی آذربایجانشرقی هستند.به گفته ناظر گمرکات استان، صادرات به همه این کشورها به جزء جمهوری آذربایجان افزایش یافته است؛ نشانهای از آنکه بازارهای منطقه همچنان ستون اصلی تجارت خارجی استان را تشکیل میدهند.
واردات کم شد، اما کالاهای اساسی بیشتر آمدنددر سوی دیگر، واردات استان کاهش داشته و در چهار ماه نخست سال به ۳۵۹ میلیون دلار رسیده است.با این حال، کاهش کلی واردات به معنای کاهش ورود کالاهای ضروری نیست؛ واردات مواد اولیه واحدهای تولیدی و کالاهای اساسی رشد قابل توجهی داشته است.کنجاله سویا یکی از نمونههای این تغییر است؛ واردات آن از نظر وزنی ۵۷۹ درصد و از نظر ارزشی ۶۵۸ درصد افزایش یافته است.
حبوبات نیز رشد ۱۱۲ درصدی وزنی و ۹۰ درصدی ارزشی داشتهاند.اما رکورد عجیب در بخش دانههای روغنی ثبت شده؛ واردات این کالا ۷۰۰۰ درصد افزایش یافته است.چرا با وجود واردات بیشتر، روغن ارزان نشد؟عباسزاده در پاسخ به این پرسش که چرا افزایش واردات دانههای روغنی به کاهش قیمت روغن منجر نشده است، نرخ ارز را یکی از عوامل تعیینکننده دانست.به گفته او، روغن کالایی وارداتی است و قیمت آن علاوه بر میزان عرضه، به نرخ ارز نیز وابسته است؛ بنابراین افزایش واردات الزاماً به معنای کاهش قیمت نیست.۹۵۰ میلیون دلار صادراتی که از استان عبور کردآذربایجانشرقی فقط صادرکننده کالاهای تولید داخل استان نیست.در چهار ماه نخست امسال، ۴۵۷ هزار تن صادرات عبوری به ارزش ۹۵۰ میلیون دلار از گمرکات استان انجام شده است.همزمان درآمدهای گمرکی نیز ۱۶۸ درصد افزایش یافته؛ رقمی که اهمیت جایگاه استان در شبکه تجارت منطقهای را نشان میدهد.نوردوز؛ دروازهای که زیر فشار تجارت استروزانه بهطور میانگین ۳۰۷ دستگاه کامیون در نوردوز، ۱۵۰ دستگاه در جلفا و ۱۷۷ دستگاه در سهلان کالاهای صادراتی را جابهجا میکنند.افزایش این حجم از تردد، نیاز به توسعه فوری زیرساختهای مرزی را بیشتر کرده است.اعتبار توسعه گمرک نوردوز اختصاص یافته و عملیات اجرایی طرح نیز قرار است در ماههای آینده آغاز شود.هشدار درباره ریل؛ ۲۲ ایستگاه کافی نیستدر بخش ریلی نیز مشکلات پابرجاست.ناظر گمرکات استان میگوید ۲۲ ایستگاه ریلی پاسخگوی نیاز موجود نیست و حتی در سهلان، با وجود تعدد ایستگاهها، احداث ایستگاه جدید ضرورت دارد.
این مسأله در شرایطی مطرح میشود که توسعه حملونقل ریلی میتواند هزینه جابهجایی کالا را کاهش داده و قدرت رقابت صادراتی استان را افزایش دهد.یک کریدور برای سه برابر شدن صادراتشاید مهمترین بخش سخنان ناظر گمرکات استان به کریدور ارس ـ کلاله ـ آغبند مربوط باشد.عباسزاده معتقد است، اگر زیرساختهای اساسی، بهویژه زیرساختهای لجستیکی، فراهم شود، صادرات آذربایجانشرقی میتواند بیش از سه برابر شود.این یعنی رشد ۲۲ درصدی فعلی، در صورت رفع موانع، میتواند تنها نقطه آغاز یک جهش بزرگتر باشد.«مدیریت واحد مرزی»؛ حلقه مفقودهاما در مسیر این جهش یک مانع جدی وجود دارد: نبود مدیریت واحد مرزی.عباسزاده این موضوع را یکی از مشکلات اصلی مرزهای استان عنوان کرد و گفت اجرای مدیریت واحد مرزی میتواند روند تردد و تشریفات گمرکی را تسهیل کند.به گفته وی، با پیگیری استاندار آذربایجانشرقی، رئیسجمهور نیز در این زمینه دستورهایی صادر کرده است.ماجرای ۱۰ هزار کشنده چه بود؟موضوع کشندههای متوقفشده در مرز نیز بخش دیگری از این نشست بود؛ موضوعی که پیشتر آمارهای متفاوتی درباره آن مطرح شده بود.ناظر گمرکات استان اعلام کرد پس از بررسیهای رسمی و امنیتی، مشخص شده تعداد کشندههای متوقفشده حدود ۲ تا ۳ هزار دستگاه است و آمار ۱۱ هزار دستگاه صحت ندارد.به گفته عباسزاده، مشکل اصلی این کشندهها نبود ثبت سفارش است و در صورت صدور مجوز ثبت سفارش، مانعی برای ترخیص آنها وجود نخواهد داشت.فرصت بزرگ یا گره بزرگ؟آمارهای چهار ماهه نشان میدهد آذربایجانشرقی در تجارت خارجی در حال حرکت است؛ صادرات رشد کرده، صادرات مس جهش کمسابقه داشته، درآمدهای گمرکی افزایش یافته و صادرات عبوری نیز به ۹۵۰ میلیون دلار رسیده است.
اما پرسش اصلی همچنان باقی است:آیا زیرساختهای مرزی و لجستیکی استان میتوانند خود را به سرعت رشد تجارت برسانند؟پاسخ به این پرسش، تعیین میکند آذربایجانشرقی تنها یک صادرکننده رو به رشد باقی بماند یا با استفاده از کریدور ارس و توسعه مرزها، به یکی از محورهای اصلی تجارت منطقه تبدیل شود.